
مقدمه
پوشش گلخانه یکی از مهمترین بخشهای هر سازه گلخانهای است؛ زیرا مستقیماً بر نوردهی، دما، رطوبت، طول عمر سازه و بازده تولید تأثیر میگذارد. سالهاست که مشماها و نایلونهای کشاورزی به دلیل قیمت پایین، پرمصرفترین نوع پوشش بودهاند؛ اما با پیشرفت تکنولوژی و افزایش قیمت انرژی، استفاده از کارتنپلاست و ورقهای پلیمری مهندسیشده مثل پلیکربنات رشد چشمگیری پیدا کرده است.
در این مقاله بررسی میکنیم که چرا این مواد مدرن گزینهای بهتر و اقتصادیتر در بلندمدت محسوب میشوند.
1. دوام و عمر مفید بسیار بیشتر
یکی از بزرگترین مشکلات نایلون ها این است که:
در برابر نور خورشید سریع، ترد و پاره میشوند
معمولاً ۱ تا نهایتاً ۲ سال عمر میکنند
در برابر باد، تگرگ و اشیای تیز مقاومت بسیار کمی دارند
اما ورقهای پلیکربنات ویژگیهای زیر را دارند:
عمر مفید تا بیش از ۱۰ سال
مقاومت بالا در برابر UV
نشکن و غیر قابل پاره شدن
مقاوم در برابر بادهای شدید و ضربه
ساختار دولایه یا چندلایه که استحکام سازه را افزایش میدهد
این تفاوت در عمر و استحکام، هزینه نگهداری گلخانه را به شدت کاهش میدهد.
2. صرفهجویی چشمگیر در مصرف انرژی
پلیکربنات و کارتنپلاست دارای ساختاری هستند که این ساختار باعث میشود:
انتقال حرارت کاهش پیدا کند
دما در شب تا حد بیشتری حفظ شود
مصرف سوخت و سیستم گرمایشی تا ۳۰٪–۵۰٪ کاهش پیدا کند
در حالی که نایلون:
تکلایه است
هیچ خاصیت عایق حرارتی قابل توجهی ندارد
باعث هدر رفت انرژی و هزینه بالا در زمستان میشود
اگر گلخانه در مناطق سردسیر است، اختلاف مصرف انرژی کاملاً محسوس خواهد بود.
3. کنترل بهتر نور و اشعه فرابنفش
برای رشد گیاه، نوردهی باید کنترلشده و یکنواخت باشد.
نایلونها معمولاً با گذر زمان کدر شده و نوردهیشان کاهش مییابد.
ویژگیهای پلیکربنات و کارتنپلاست:
عبور نور یکنواخت و کنترلشده
امکان تهیه با ضد UV دوبل
کاهش نقطهسوزی (hot spot)
جلوگیری از سوختن برگها
ثبات نوری طولانیمدت
این موارد باعث افزایش کیفیت محصول و سرعت رشد بهتر گیاهان میشود.
4. مقاومت بالا در برابر باد، تگرگ و حوادث طبیعی
پلیکربنات یکی از مقاومترین مواد پلیمری جهان است.
تا ۲۰۰ برابر شیشه و چندین برابر قویتر از نایلون
نمیشکند
در برابر تگرگ، باران شدید و ضربه پایدار است
برای مناطق بادخیز یا کوهستانی انتخاب ایدهآل محسوب میشود
این در حالی است که نایلونها با یک تکه تگرگ، شیء تیز، یا باد شدید بهراحتی سوراخ و پاره میشوند.
5. کاهش هزینههای نگهداری و تعمیر
وقتی پوشش نایلونی پاره شود:
باید بخشهای بزرگ تعویض شوند
هزینه کارگر و نصب دوباره اضافه میشود
زمان از دست میرود
شرایط محیطی گیاهان ناگهان تغییر میکند و به بوتهها استرس وارد میشود
اما ورقهای کارتنپلاست و پلیکربنات:
کمتر آسیب میبینند
اگر آسیبی هم ایجاد شود، ترمیم آن بسیار سادهتر و کمهزینهتر است
تعویض کل پوشش سالها طول میکشد
پس در بلندمدت، انتخابی اقتصادیتر هستند.
6. بهداشت بالاتر و جلوگیری از رشد قارچها
سطح نایلونها معمولاً:
رطوبت را نگه میدارد
محل خوبی برای رشد قارچ و کپک ایجاد میکند
گردوغبار زیادی به خود میگیرد
اما پلیکربنات و کارتنپلاست:
آب را روی سطح جمع نمیکنند
به سادگی شسته میشوند
گردوغبار کمتری جذب میکنند
محیطی سالمتر و با رطوبت کنترلشده ایجاد میکنند
این به سلامت گیاه و افزایش محصول کمک میکند.
7. ظاهر حرفهایتر و ارزش سرمایهگذاری بیشتر
گلخانههایی که از ورق پلیکربنات یا کارتنپلاست استفاده میکنند:
ظاهر زیباتر و حرفهایتری دارند
ساختارشان مستحکمتر است
عمر سازه افزایش مییابد
امکان جذب سرمایهگذار و مشتری بیشتر میشود
این مسئله به ویژه برای گلخانههای تجاری اهمیت زیادی دارد.
جمعبندی
اگرچه نایلونها قیمت اولیه پایینتری دارند، اما در بلندمدت:
هزینه انرژی
هزینه تعمیرات و تعویض
زیان ناشی از آسیب محصولات
کاهش کیفیت نوردهی و محیط رشد
باعث میشود استفاده از نایلون غیر اقتصادی باشد.
در مقابل، کارتنپلاست و پلیکربنات با ویژگیهایی مانند:
عمر طولانی
مقاومت بالا
کاهش مصرف انرژی
عبور نور کنترلشده
نگهداری آسان
بهترین انتخاب برای گلخانههای حرفهای و گلخانهداران آیندهنگر هستند.
ولی ولی ولی…
با تحقیقات میدانی تیم پوشش پلیمر آسو در باب استفاده اکثریت گلخانه سازان و فعالان این صنعت،
اکثریت به اتفاق بر این عقیده بودند که استفاده از ورق پلی کربنات در سقف گلخانه ها چالش بر انگیز بوده (بیشتر به علت عدم نصب اصولی) و پلی کربنات را بیشتر برای دیواره های گلخانه انتخواب مناسب تری می دانستند.رغیب اصلی این ورق در سقف نایلون های 5 لایه و 7 لایه uv دار ایرانی و خارجی بوده .
حال یک مقایسه محاسباتی جالب(قیمت ها زیر تقریبی هستند شما میتوانید در فرمول ها قیمت های خود را قرار دهید و بار دیگر محاصبه کنید)
- متراژ گلخانه: ۱۰۰۰ متر مربع
- قیمت هر متر مربع پلیکربنات ۶ میلیمتری: x تومان
- عمر مفید تخمینی پلیکربنات: ۱۰ سال
- قیمت هر متر مربع نایلون: y تومان
- عمر مفید تخمینی نایلون: ۱.۵ سال
- هزینه نصب پلیکربنات: a تومان برای هر متر مربع
- هزینه نصب نایلون: b تومان برای هر متر مربع
- تفاوت مصرف انرژی: ۱۰% صرفهجویی سالانه با پلیکربنات
- هزینه سالانه انرژی: k تومان در سال
محاسبات مجدد (برای دوره ۱۰ ساله):
۱. گلخانه با پوشش پلیکربنات (بدون تغییر):
- کل هزینه اولیه: x تومان
- کل هزینه پوشش در ۱۰ سال: x*10 تومان
- کل صرفهجویی در مصرف انرژی در ۱۰ سال: ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان
- کل هزینه تمام شده پلیکربنات در ۱۰ سال: 10x – ۱,۰۰۰,۰۰۰
۲. گلخانه با پوشش نایلون (محاسبه مجدد با قیمت جدید):
- هزینه اولیه خرید نایلون: ۱۰۰۰ متر مربع * y تومان/متر مربع = y*1000 تومان
- هزینه نصب نایلون: ۱۰۰۰ متر مربع * c تومان/متر مربع = c*1000 تومان
- کل هزینه اولیه: 1000y+1000c تومان
- کل هزینه اولیه را با L نشان میدهیم
- تعداد دفعات تعویض در ۱۰ سال: ۶ بار (مانند قبل)
- هزینه خرید نایلون در طول ۱۰ سال: 6L*10
- مصرف انرژی در ۱۰ سال (بدون صرفهجویی): ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
- (6L*10)+10M
مقایسه نهایی:
با توجه به ضرایب فرمول ها فوق متوجه میشوین که رشد کلی هزینه ها در هر دو فرمول تقریبا هزینه استفاده از نایلون 2 برابر از ورق های پلیکربنات است
مجددا تیم تحقیقاتی آسو وارد عمل شد و طی تحقیقات به عمل اومده در باب پیدایش نوع جدید تری از نایلون های چند لایه نظیر 5 لایه و 7 لای های معمولی و یو وی دار ، عمر این نایلون ها را 5 تا 7 سال تخمین زدیم که این به این معنی است :
درواقع ورق های پلی کربنات مورد استفاده در سقف گلخانه ها نسبت به نایلون های 5 لایه و 7 لایه یو وی دار موجود در بازار صرف اقتصادی نداشته و گزینه ی مقرون به صرفه ای نمی باشد .
گفتنی است که ولی همچنان مصرف این ورق ها در دیواره ی سازه گزنی مناسب تری نسبت به همین نایلون ها میباشد چراکه استقامت و استحکام قوی تری نسبت به نایلون بوده و همچنین عایق حرارتی به شدت قوی تری نسبت به نایلون ها ی حتی باکیفیت و چند لایه ی uv دار می باشد.
سخن آخر
باید توجه داشت که عمده ی ایرادات گلخانه های ساخته شده با ورق پلیکربنات نظیر تیرگی ورق توسط آلودگی گرد و خاک و عدم کنترل نور و…
پیامد های ناشی از عدم نصب صحیح این ورق روی سازهی گلخانه میباشد
گفتنی است که میتوانید با مراجعه به لینک زیر از شیوه ی صحیح و اصولی نصب ورق پلی کربنات مطلع شوید