مقدمه

پوشش گلخانه یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر سازه گلخانه‌ای است؛ زیرا مستقیماً بر نوردهی، دما، رطوبت، طول عمر سازه و بازده تولید تأثیر می‌گذارد. سال‌هاست که مشماها و نایلون‌های کشاورزی به دلیل قیمت پایین، پرمصرف‌ترین نوع پوشش بوده‌اند؛ اما با پیشرفت تکنولوژی و افزایش قیمت انرژی، استفاده از کارتن‌پلاست و ورق‌های پلیمری مهندسی‌شده مثل پلی‌کربنات رشد چشمگیری پیدا کرده است.

در این مقاله بررسی می‌کنیم که چرا این مواد مدرن گزینه‌ای بهتر و اقتصادی‌تر در بلندمدت محسوب می‌شوند.

1. دوام و عمر مفید بسیار بیشتر

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات نایلون ها این است که:

در برابر نور خورشید سریع، ترد و پاره می‌شوند

معمولاً ۱ تا نهایتاً ۲ سال عمر می‌کنند

در برابر باد، تگرگ و اشیای تیز مقاومت بسیار کمی دارند

اما ورق‌های پلی‌کربنات ویژگی‌های زیر را دارند:

عمر مفید تا بیش از ۱۰ سال

مقاومت بالا در برابر UV

نشکن و غیر قابل پاره شدن

مقاوم در برابر بادهای شدید و ضربه

ساختار دولایه یا چندلایه که استحکام سازه را افزایش می‌دهد

این تفاوت در عمر و استحکام، هزینه نگهداری گلخانه را به شدت کاهش می‌دهد.

2. صرفه‌جویی چشمگیر در مصرف انرژی

پلی‌کربنات و کارتن‌پلاست دارای ساختاری هستند که این ساختار باعث می‌شود:

انتقال حرارت کاهش پیدا کند

دما در شب تا حد بیشتری حفظ شود

مصرف سوخت و سیستم گرمایشی تا ۳۰٪–۵۰٪ کاهش پیدا کند

در حالی که نایلون:

تک‌لایه است

هیچ خاصیت عایق حرارتی قابل توجهی ندارد

باعث هدر رفت انرژی و هزینه بالا در زمستان می‌شود

اگر گلخانه در مناطق سردسیر است، اختلاف مصرف انرژی کاملاً محسوس خواهد بود.

3. کنترل بهتر نور و اشعه فرابنفش

برای رشد گیاه، نوردهی باید کنترل‌شده و یکنواخت باشد.

نایلون‌ها معمولاً با گذر زمان کدر شده و نوردهی‌شان کاهش می‌یابد.

ویژگی‌های پلی‌کربنات و کارتن‌پلاست:

عبور نور یکنواخت و کنترل‌شده

امکان تهیه با ضد UV دوبل

کاهش نقطه‌سوزی (hot spot)

جلوگیری از سوختن برگ‌ها

ثبات نوری طولانی‌مدت

این موارد باعث افزایش کیفیت محصول و سرعت رشد بهتر گیاهان می‌شود.

4. مقاومت بالا در برابر باد، تگرگ و حوادث طبیعی

پلی‌کربنات یکی از مقاوم‌ترین مواد پلیمری جهان است.

تا ۲۰۰ برابر شیشه و چندین برابر قوی‌تر از نایلون

نمی‌شکند

در برابر تگرگ، باران شدید و ضربه پایدار است

برای مناطق بادخیز یا کوهستانی انتخاب ایده‌آل محسوب می‌شود

این در حالی است که نایلون‌ها با یک تکه تگرگ، شیء تیز، یا باد شدید به‌راحتی سوراخ و پاره می‌شوند.

5. کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیر

وقتی پوشش نایلونی پاره شود:

باید بخش‌های بزرگ تعویض شوند

هزینه کارگر و نصب دوباره اضافه می‌شود

زمان از دست می‌رود

شرایط محیطی گیاهان ناگهان تغییر می‌کند و به بوته‌ها استرس وارد می‌شود

اما ورق‌های کارتن‌پلاست و پلی‌کربنات:

کمتر آسیب می‌بینند

اگر آسیبی هم ایجاد شود، ترمیم آن بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر است

تعویض کل پوشش سال‌ها طول می‌کشد

پس در بلندمدت، انتخابی اقتصادی‌تر هستند.

6. بهداشت بالاتر و جلوگیری از رشد قارچ‌ها

سطح نایلون‌ها معمولاً:

رطوبت را نگه می‌دارد

محل خوبی برای رشد قارچ و کپک ایجاد می‌کند

گردوغبار زیادی به خود می‌گیرد

اما پلی‌کربنات و کارتن‌پلاست:

آب را روی سطح جمع نمی‌کنند

به سادگی شسته می‌شوند

گردوغبار کمتری جذب می‌کنند

محیطی سالم‌تر و با رطوبت کنترل‌شده ایجاد می‌کنند

این به سلامت گیاه و افزایش محصول کمک می‌کند.

7. ظاهر حرفه‌ای‌تر و ارزش سرمایه‌گذاری بیشتر

گلخانه‌هایی که از ورق پلی‌کربنات یا کارتن‌پلاست استفاده می‌کنند:

ظاهر زیباتر و حرفه‌ای‌تری دارند

ساختارشان مستحکم‌تر است

عمر سازه افزایش می‌یابد

امکان جذب سرمایه‌گذار و مشتری بیشتر می‌شود

این مسئله به ویژه برای گلخانه‌های تجاری اهمیت زیادی دارد.

جمع‌بندی

اگرچه نایلون‌ها قیمت اولیه پایین‌تری دارند، اما در بلندمدت:

هزینه انرژی

هزینه تعمیرات و تعویض

زیان ناشی از آسیب محصولات

کاهش کیفیت نوردهی و محیط رشد

باعث می‌شود استفاده از نایلون غیر اقتصادی باشد.

در مقابل، کارتن‌پلاست و پلی‌کربنات با ویژگی‌هایی مانند:

عمر طولانی

مقاومت بالا

کاهش مصرف انرژی

عبور نور کنترل‌شده

نگهداری آسان

بهترین انتخاب برای گلخانه‌های حرفه‌ای و گلخانه‌داران آینده‌نگر هستند.

ولی ولی ولی…

با تحقیقات میدانی تیم پوشش پلیمر آسو در باب استفاده اکثریت گلخانه سازان و فعالان این صنعت،
اکثریت به اتفاق بر این عقیده بودند که استفاده از ورق پلی کربنات در سقف گلخانه ها چالش بر انگیز بوده (بیشتر به علت عدم نصب اصولی) و پلی کربنات را بیشتر برای دیواره های گلخانه انتخواب مناسب تری می دانستند.

رغیب اصلی این ورق در سقف نایلون های 5 لایه و 7 لایه uv دار ایرانی و خارجی بوده .

حال یک مقایسه محاسباتی جالب(قیمت ها زیر تقریبی هستند شما میتوانید در فرمول ها قیمت های خود را قرار دهید و بار دیگر محاصبه کنید)

  • متراژ گلخانه: ۱۰۰۰ متر مربع
  • قیمت هر متر مربع پلی‌کربنات ۶ میلی‌متری: x تومان
  • عمر مفید تخمینی پلی‌کربنات: ۱۰ سال
  • قیمت هر متر مربع نایلون: y تومان
  • عمر مفید تخمینی نایلون: ۱.۵ سال
  • هزینه نصب پلی‌کربنات: a تومان برای هر متر مربع
  • هزینه نصب نایلون: b تومان برای هر متر مربع
  • تفاوت مصرف انرژی: ۱۰% صرفه‌جویی سالانه با پلی‌کربنات
  • هزینه سالانه انرژی: k تومان در سال

محاسبات مجدد (برای دوره ۱۰ ساله):

۱. گلخانه با پوشش پلی‌کربنات (بدون تغییر):

  • کل هزینه اولیه: x تومان
  • کل هزینه پوشش در ۱۰ سال: x*10 تومان
  • کل صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ۱۰ سال: ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان
  • کل هزینه تمام شده پلی‌کربنات در ۱۰ سال: 10x – ۱,۰۰۰,۰۰۰

۲. گلخانه با پوشش نایلون (محاسبه مجدد با قیمت جدید):

  • هزینه اولیه خرید نایلون: ۱۰۰۰ متر مربع * y تومان/متر مربع = y*1000 تومان
  • هزینه نصب نایلون: ۱۰۰۰ متر مربع * c تومان/متر مربع = c*1000 تومان
  • کل هزینه اولیه: 1000y+1000c تومان
  • کل هزینه اولیه را با L نشان میدهیم
  • تعداد دفعات تعویض در ۱۰ سال: ۶ بار (مانند قبل)
  • هزینه خرید نایلون در طول ۱۰ سال: 6L*10
  • مصرف انرژی در ۱۰ سال (بدون صرفه‌جویی): ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
  • (6L*10)+10M

مقایسه نهایی:

با توجه به ضرایب فرمول ها فوق متوجه میشوین که رشد کلی هزینه ها در هر دو فرمول تقریبا هزینه استفاده از نایلون 2 برابر از ورق های پلیکربنات است

مجددا تیم تحقیقاتی آسو وارد عمل شد و طی تحقیقات به عمل اومده در باب پیدایش نوع جدید تری از نایلون های چند لایه نظیر 5 لایه و 7 لای های معمولی و یو وی دار ، عمر این نایلون ها را 5 تا 7 سال تخمین زدیم که این به این معنی است :

درواقع ورق های پلی کربنات مورد استفاده در سقف گلخانه ها نسبت به نایلون های 5 لایه و 7 لایه یو وی دار موجود در بازار صرف اقتصادی نداشته و گزینه ی مقرون به صرفه ای نمی باشد .

گفتنی است که ولی همچنان مصرف این ورق ها در دیواره ی سازه گزنی مناسب تری نسبت به همین نایلون ها میباشد چراکه استقامت و استحکام قوی تری نسبت به نایلون بوده و همچنین عایق حرارتی به شدت قوی تری نسبت به نایلون ها ی حتی باکیفیت و چند لایه ی uv دار می باشد.

سخن آخر

باید توجه داشت که عمده ی ایرادات گلخانه های ساخته شده با ورق پلیکربنات نظیر تیرگی ورق توسط آلودگی گرد و خاک و عدم کنترل نور و…
پیامد های ناشی از عدم نصب صحیح این ورق روی سازه‌ی گلخانه میباشد
گفتنی است که میتوانید با مراجعه به لینک زیر از شیوه ی صحیح و اصولی نصب ورق پلی کربنات مطلع شوید